راهنمای ساخت و ساز
راهنمای ساخت و ساز
یکشنبه, ۶ مهر ۱۳۹۹

واتراستاپ چیست؟

واتراستاپ قطعه ای جانبی در اجرای سازه های بتنی می باشد که با هدف آب بندی درزهای اجرایی و انبساطی سازه های هیدرولیکی و یا در معرض آب تعبیه می گردد.

واتراستاپ

کاربرد واتراستاپ های بتن

  •  آب بندی درز های اجرایی در زیر زمین های دارای تراز بالای آب زیر زمینی
  •  آب بندی درز های اجرایی و انبساطی در استخرها ، مخازن آب و فاضلاب
  • آب بندی درز های اجرایی در تونل ها ، سد ها و لاین های انتقال آب
  • آب بندی درز های انبساطی و اجرایی در سازه های بتنی پیش ساخته
  • آب بندی درز های اجرایی و انبساطی در منهول ها و مخازن پساب
  • آب بندی سازه های بتنی صنعتی مانند کولینگ تاورها ، کلاریفایر ها و …
  • آب بندی درز اجرایی فی ما بین قطعات فلزی و پلی اتیلن وارده به بتن

طریقه نصب واتراستاپ

انواع واتراستاپ های مورد استفاده در بتن:

در ادامه مطلب به ۶ مدل مختلف از این محصول می پردازیم.

  1. واتراستاپ های پی وی سی PVC
  2. واتراستاپ های لاستیکی
  3. واتراستاپ های منبسط شونده آب دوست بر پایه بنتونیت و اکرلیک ( هیدروفیلی )
  4. واتراستاپ های درز بند پایه قیری
  5. واتراستاپ های سطحی بر پایه کامپوزیت
  6. واتراستاپ های تزریقی

واتراستاپ های پی وی سی PVC بتن

این نوع واتراستاپ در دو نوع زیر تولید و اجرا می گردد.

  • تخت ( برای درز های اجرایی )
  • حفره دار ( برای درز های انبساطی )

 عملکرد این نوع واتراستاپ ها براساس ایجاد یک سد در مسیر عبور آب و افزایش طول مسیر گذر آب می باشد.

واتراستاپ ها در عرض های مختلف و ضخامت های متفاوت تولید می گردد. انتخاب این ضخامت ها و عرض ها متناسب با تنش وارده ، فشار و هد آب می باشد. واتراستاپ ها در سه عرض ۴ میلی متر، ۶ میلی متر و ۱۰ میلی متر تولید و مصرف می گردد. همچنین واتراستاپ های پی وی سی در عرض های ۱۵ سانتی متر، ۱۷ سانتی متر، ۲۰ سانتی متر، ۲۵ سانتی متر و ۳۰ سانتی متر تولید و مصرف می گردد.

کنترل کیفی واتراستاپ های پی وی سی PVC 

برابر استاندارد ایران واتراستاپ های پی وی سی نیازمند چندین پارمتر کنترلی می باشد که بنا بر شرایط بهره برداری و محیطی می بایست از طریق تست های آزمایشگاهی کنترل گردد. از جمله مهم ترین موارد کنترلی واتراستاپ های پی وی سی می توان به موارد ذیل اشاره کرد :

  •  مقاومت کششی طولی و عرضی
  • مقاومت شیمیایی
  • وزن مخصوص
  • جذب آب
  • مقاومت در برابر اشعه UV

روش نصب واتراستاپ های پی وی سی

از جمله مهم ترین مواردی که در به کارگیری واتراستاپ های دارای اهمیت می باشد ، نصب می باشد. متاسفانه تجربه نشان داده در بسیاری از مواقع به علت نصب نادرست عملیات آب بندی درز ها کاملا ناموفق یا بخشی از آن ناموفق بوده است. برخی از نکات موثر در نصب صحیح واتراستاپ ها به شرح ذیل می باشد:

  • واتراستاپ باید در مرکز عرضی دیوار نصب گردد.
  •  واتراستاپ باید به نحوی نصب گردد که نیمی از عرض واتراستاپ در بتن اولیه و نیم دیگر در بتن ثانویه نصب گردد. در صورتی که شبکه روی آرماتور در بتن فونداسیون اجازه این کار را ندهد باید نسبت به اجرای رامکا ( بتن پایه ) به صورت یکپارچه با بتن فونداسیون اقدام نمود.
  • برای نصب و گیرداری واتراستاپ باید از واتراستاپ های دارای سوراخ تعبیه شده در فواصل معین در کارخانه استفاده نمود و به هیچ وجه اقدام به سوراخ کردن واتراستاپ ننمود.
  • برای اتصال واتراستاپ ها باید از قطعات اتصالی دو راه ، سه راه و چهار راه استفاده نمود.
  • برای جوش واتراستاپ می بایست از چسب های اتصال و هویه های استاندارد استفاده نمود و به هیچ وجه از حرارت مستقیم که باعث سوخت واتراستاپ و از بین رفتن خصوصیات آن می گردد استفاده نشود.
  • برای نصب واتراستاپ باید از گیرهای مسی یا گالوانیزه استاندارد بهره گرفت.
  •  در کف های بتنی مانند فونداسیون مخازن بهتر است از واتراستاپ های کف خواب برای آب بندی استفاده شود.
  • واتراستاپ باید به نحوی متصل گردد که در جریان بتن ریزی و تردد کارگران و فشار بتن به هیچ وجه جدا و جابجا نگردد.
  • واتراستاپ باید به نحوی نصب گردد که زمان زیادی از نصب تا بتن ریزی نگذرد تا واتراستاپ در معرض تابش مستقیم آفتاب نباشند و در صورت اجبار واتراستاپ های باید محافظت گردند.

واتراستاپ های لاستیکی بتن

 این تیپ از واتراستاپ ها از نظر عملکرد ، نصب و مشخصات تولید و اجرا همانند واتراستاپ پی وی سی می باشند. مزیت واتراستاپ های لاستیکی نسبت به واتراستاپ های پی وی سی در انعطاف و مقاومت کششی طولی و عرضی بیشتر می باشد. در حال حاضر این نوع واتراستاپ در ایران تولید نمی شود و صرفا در صورت نیاز به صورت واردات تامین می گردد.

واتراستاپ های منبسط شونده

 عملکرد این نوع واتراستاپ ها بر اساس جذب آب و افزایش حجم و به تبع ممانعت از عبور آب از درون ترک ها و درز های اجرایی می باشد. این نوع واتراستاپ بر اساس نوع مواد اولیه به دو تیپ ذیل تقسیم می شوند :

  • واتراستاپ منبسط شونده بنتونیتی
  • واتراستاپ منبسط شونده هیدروفیلی ( اکرلیکی )

از جمله مهم ترین نکات اختلافی این دو نوع واتراستاپ می توان به حفظ ساختار در زمان انبساط اشاره کرد. واتراستاپ های بنتونیتی پس از یک بار جذب آب و انبساط ساختار اولیه خود را از دست داده و مجددا در صورت عدم تماس با آب به حالت اولیه از نظر فیزیکی باز نخواهد گشت. این در حالی است که واتراستاپ های هیدروفیلی در صورت تکرار چندین باره این فرآیند مجدد ساختار فیزیکی اولیه خود را حفظ خواهند نمود.

توجه: لازم به ذکر است این اختلاف به هیچ وجه در عملکرد واتراستاپ های بنتونیتی اختلالی ایجاد نمی کند چرا که این واتراستاپ ها در عمل صرفا می بایست یک ترک جزئی را آب بندی نمایند که معمولا با حداقل عملکرد نیز این اتفاق می افتد.

نکات مربوط به واتراستاپ های منبسط شونده بنتونیتی و هیدروفیلی :

  •  از محاسن این نوع واتراستاپ ها امکان نصب در جلوی شبکه آرماتور و ممانعت از ورود آب به درون بتن و تماس با میلگردها و در نتیجه خوردگی میلگردها به خصوص در سازه های فاضلابی می باشد.
  • این نوع واتراستاپ ها باید بر روی سطح نسبتا هموار با استفاده از چسب های سیلیکونی یا میخکوب فیکس شوند . البته برخی از انواع این نوع واتراستاپ ها دارای چسب برای نصب می باشند.
  • این نوع واتراستاپ باید زمانی نصب شوند که محل نصب خشک و باراندگی صورت نگیرد. در صورت بارندگی باید از این نوع واتراستاپ هامحافظت گردد.
  • این نوع واتراستاپ با توجه به نوع عملکرد صرفا برای درزهای اجرایی مناسب می باشند.
  • یکی از منحصر به فرد ترین محل های کاربرد این واتراستاپ ها دور لوله ها و قطعات فلزی و پلی اتیلن وارده به بتن در استخر ها ، مخازن و سازه های بتنی می باشد. در این محل ها به علت عدم چسبندگی بتن به فولاد و پلی اتیلن پتانسیل بالای نشت وجود داردو در این محل ها صرفا امکان اجرای این نوع واتراستاپ ها وجود دارد.

 واتراستاپ های درزبند پایه قیری

 کاربرد اصلی این نوع واتراستاپ ها در بتن های پیش ساخته می باشد. این نوع واتراستاپ ها بر پایه بیتومن بوده و برای آب بندی درزهای اجرایی و انبساطی در سازه های بتنی پیش ساخته مانند منهول ها و استخر های پیش ساخته کاربرد دارد. از جمله کاربرد های دیگر این واتراستاپ برای درب های بتنی کانال های انتقال آب و تاسیسات می باشد.

این واتراستاپ ابعاد دو سانتمتر در یک سانتیمتر می باشد و در مرکز عرضی دیوار در سازه های بتنی پیش ساخته ، بین دو قطعه نصب می گردد. لازم به ذکر است درز اجرایی بین دو قطعه پیش ساخته از جمله محل هایی است که به علت نشت آب کاربرد سازه های بتنی پیش ساخته را در مکان هایی که تراز آب زیر زمینی بالا می باشد مانند مناطق جنوبی ایران مشکل می سازد.

این واتراستاپ های دارای مقاومت شیمیایی بالایی بوده و الاستسیته بالایی داشته که می تواند پاسخ گوی نیازهای سازه های بتنی پیش ساخته باشند.

واتراستاپ های سطحی بتن بر پایه کامپوزیت

همانطور که از نام این واتراستاپ مشخص است ، این واتراستاپ بیشتر در زمانی که واتراستاپ در حین اجرا فراموش شده ، به علت مشکلات اجرایی واتراستاپ های نصب شده در عرض دیوار دچار اختلال آب بندی شده اند ، و یا به عنوان یک آیتم پشتیبانی کننده آب بندی به خصوص در درزهای انبساطی ، کاربرد دارد. البته این سیستم در برخی کشورها و سازه ها به عنوان تنها سیستم آب بند نیز کاربرد دارد.

نکات اجرای این سیستم واتراستاپ به شرح ذیل می باشد :

  •  این نوع واتراستاپ در عرض های ۲۰ و ۲۵ سانتیمتر تولید و مصرف می گردد.
  • این واتراستاپ با استفاده از چسب یا بتونه های اپوکسی بر روی درزها نصب می گردد.
  • سطح زیر چسب اپوکسی باید تمیز و فاقد بتن ضعیف باشد. در صورت عدم یکنواختی و کرمو بودن سطح کار برای حداکثر چسبندگی ، ترمیم گردد.
  • محل اعمال نصب در زمان اجرا باید خشک باشد.
  • این سیستم برای درزهای اجرایی و انبساطی قابلیت استفاده دارد.
  • مقاومت کششی بالا و تحمل تنش ها و جابجایی ها شدید در صورت اجرا صحیح.
  • از جمله مشکلات این سیستم می توان به امکان آسیب دیدگی به علت سطحی بودن و نیز هزینه بالای آن که صرفا توجیح استفاده به عنوان تکمیل و ترمیم کننده سیستم آب بندی کاربرد دارد.

واتراستاپ های تزریقی بتن

این سیستم واتراستاپ که هم اکنون در بسیاری از کشورهای پیشرو به کار گرفته می شود برای درزهای اجرایی مناسب می باشد. در این سیستم پس از بتن ریزی اولیه ، لوله های پلاستیکی مخصوص که در بدنه خود دارای سوراخ های یک طرفه می باشند در طول درز نصب می گردد. پس از بتن ریزی و کسب مقاومت بتن ، با استفاده از پمپ های ویژه ، تحت فشار رزین در لوله های پیش نصب شده تزریق می گردد. این رزین که بر پایه پلی یورتان می باشد تحت فشار از سوراخ های موجود در بدنه شلنگ تزریق خارج شده و با حرکت در عرض دیوار کل ترک را پر کرده و مانع نفوذ آب و مایعات از ترک می گردد.

برخی از نکات اجرایی ، محدودیت ها و مزایای سیستم واتراستاپ های تزریقی به شرح ذیل می باشد :

  • از مزایای اصلی این سیستم آب بندی کامل درز و جلوگیری از هر گونه ورود آب و مایعات و به تلع خوردگی و کاهش دوام سازه بتنی می باشد.
  • از مشکلات اصلی این سیستم باید به تخصصی بودن و نیاز به تجهیزات خاص اشاره کرد.
  • قبل از به کارگیری این سیتم باید از عملکرد مناسب شلنگ تزریق اطمینان حاصل کرد.
  • در صورت کنترل های اولیه این سیتم دارای بیشترین راندمان می باشد.
  • دوام بالا و مقاومت شیمیایی خوب از جمله سایر مزایای این سیستم می باشد.

نتیجه گیری:

آنچه مسلم است هر یک از انواع واتراستاپ های دارای محاسن و معایبی است که در انتخاب روش توسط کارشناسان و متخصصین باید مد نظر قرار بگیرد. باید مد نظر قرار گیرد که سیستم های سنتی دارای معایبی می باشند که لازم و ضروری است برای اتقاء کیفیت به سوی روش های نوین حرکت نماییم. هر چند که هنوز در برخی موارد کماکان سیستم های قدیمی تر دارای کیفیت لازم میباشند و در سطح دنیا هنوز به کارگرفته می شوند. به ننظر می رسد کماکان بیشترین مشکل رو به روی مصرف کنندگان ، روش اجرای غیر استاندارد و بی کیفیت در واتراستاپ های پی وی سی ، و بعضا کیفیت نامطلوب واتراستاپ های موجود می باشد. از این رو حرکت به سوی استفاده از واتراستاپ های به روز تر مانند واتراستاپ های منبسط شونده و یا تزریقی می تواند گزینه مناسبی برای افزایش سطح آب بندی سازه های بتنی باشد.

دیدگاه خودتان را ارسال کنید

دیدگاه شما بعد از تایید مدیریت نمایش داده میشود.
لطفا فارسی تایپ کنید.