واتراستاپ چیست؟

واتراستاپ، قطعه ای جانبی در اجرای سازه های بتنی می باشد که با هدف آب بندی درزهای اجرایی و انبساطی سازه های هیدرولیکی و یا در معرض آب تعبیه می گردد.

کاربرد واتراستاپ در سازه بتنی

در این بخش به بررسی کاربرد استفاده از واتر استاپ خواهیم پرداخت.

واتراستاپ

  •  آب بندی درز های اجرایی در زیر زمین های دارای تراز بالای آب زیر زمینی
  •  آب بندی درز های اجرایی و انبساطی در استخرها ، مخازن آب و فاضلاب
  • آب بندی درز های اجرایی در تونل ها ، سد ها و لاین های انتقال آب
  • آب بندی درز های انبساطی و اجرایی در سازه های بتنی پیش ساخته
  • آب بندی درز های اجرایی و انبساطی در منهول ها و مخازن پساب
  • آب بندی سازه های بتنی صنعتی مانند کولینگ تاورها ، کلاریفایر ها و …
  • آب بندی درز اجرایی فی ما بین قطعات فلزی و پلی اتیلن وارده به بتن

انواع واتراستاپ های مورد استفاده درسازه بتنی

در ادامه مطلب به معرفی ۶ مدل مختلف واتر استاپ می پردازیم.

انواع واتراستاپ

  1. واتر استاپ پی وی سی PVC
  2. واتر استاپ لاستیکی
  3. واتر استاپ منبسط شونده آب دوست بر پایه بنتونیت و اکرلیک ( هیدروفیلی )
  4. واتر استاپ درز بند پایه قیری
  5. واتر استاپ سطحی بر پایه کامپوزیت
  6. واتر استاپ تزریقی

واتراستاپ پی وی سی PVC 

این نوع واتراستاپ در دو نوع زیر تولید و اجرا می گردد.

  • تخت ( برای درز های اجرایی )
  • حفره دار ( برای درز های انبساطی )

واتراستاپ پی وی سی pvc

 نحوه عملکرد واتر استاپ پی وی سی

عملکرد آن براساس ایجاد یک سد در مسیر عبور آب و افزایش طول مسیر گذر آب می باشد.

واتر استاپ در عرض های مختلف و ضخامت های متفاوت تولید می گردد. انتخاب این ضخامت ها و عرض ها متناسب با تنش وارده ، فشار و هد آب می باشد. در سه عرض ۴ میلی متر، ۶ میلی متر و ۱۰ میلی متر تولید و مصرف می گردد. همچنین این محصول در عرض های ۱۵ سانتی متر، ۱۷ سانتی متر، ۲۰ سانتی متر، ۲۵ سانتی متر و ۳۰ سانتی متر تولید و مصرف می گردد.

کنترل کیفی واتر استاپ پی وی سی

برابر استاندارد ایران واتر استاپ نیازمند چندین پارمتر کنترلی می باشد که بنا بر شرایط بهره برداری و محیطی می بایست از طریق تست های آزمایشگاهی کنترل گردد.

از جمله مهم ترین موارد کنترل واتر استاپ می توان به موارد ذیل اشاره کرد :

  •  مقاومت کششی طولی و عرضی
  • مقاومت شیمیایی
  • وزن مخصوص
  • جذب آب
  • مقاومت در برابر اشعه UV

روش نصب واتر استاپ های پی وی سی

از جمله مهم ترین مواردی که در به کارگیری واتر استاپ دارای اهمیت می باشد ، نصب می باشد.

متاسفانه تجربه نشان داده در بسیاری از مواقع به علت نصب نادرست عملیات آب بندی درز ها کاملا ناموفق یا بخشی از آن ناموفق بوده است.

برخی از نکات موثر در نصب صحیح واتراستاپ ها به شرح ذیل می باشد :

  • باید در مرکز عرضی دیوار نصب گردد.
  • باید به نحوی نصب گردد که نیمی از عرض واتراستاپ در بتن اولیه و نیم دیگر در بتن ثانویه نصب گردد.
  • برای نصب و گیرداری آن باید از واتراستاپ های دارای سوراخ تعبیه شده در فواصل معین در کارخانه استفاده نمود.
  • برای اتصال آن باید از قطعات اتصالی دو راه ، سه راه و چهار راه استفاده نمود.
  • برای جوش آن باید از چسب های اتصال و هویه های استاندارد استفاده نمود و به هیچ وجه از حرارت مستقیم که باعث سوخت واتراستاپ و از بین رفتن خصوصیات آن می گردد استفاده نشود.
  • برای نصب آن باید از گیرهای مسی یا گالوانیزه استاندارد بهره گرفت.
  •  در کف های بتنی مانند فونداسیون مخازن بهتر است از واتراستاپ های کف خواب برای آب بندی استفاده شود.
  • باید به نحوی متصل گردد که در جریان بتن ریزی و تردد کارگران و فشار بتن به هیچ وجه جدا و جابجا نگردد.
  • واتراستاپ باید به نحوی نصب گردد که زمان زیادی از نصب تا بتن ریزی نگذرد تا واتراستاپ در معرض تابش مستقیم آفتاب نباشند.

واتراستاپ لاستیکی

واتراستاپ لاستیکی

 این تیپ واتر استاپ از نظر عملکرد ، نصب و مشخصات تولید و اجرا همانند واتراستاپ پی وی سی می باشند. مزیت آن نسبت به پی وی سی در انعطاف و مقاومت کششی طولی و عرضی بیشتر می باشد. در حال حاضر این واتر استاپ در ایران تولید نمی شود و صرفا در صورت نیاز به صورت واردات تامین می گردد.

واتراستاپ منبسط شونده

 

واتراستاپ واتراستاپ منبسط شونده

 عملکرد این نوع واتراستاپ ها براساس جذب آب و افزایش حجم و به تبع ممانعت از عبور آب از درون ترک ها و درز های اجرایی می باشد. این نوع محصول براساس نوع مواد اولیه به دو تیپ ذیل تقسیم می شوند :

  • واتر استاپ منبسط شونده بنتونیتی
  • واتر استاپ منبسط شونده هیدروفیلی ( اکرلیکی )

مقایسه واتراستاپ منبسط شونده بنتونیتی با واتر استاپ منبسط شونده هیدروفیلی

از جمله مهم ترین نکات اختلافی این دو نوع واتر استاپ می توان به حفظ ساختار در زمان انبساط اشاره کرد.

واتراستاپ های بنتونیتی پس از یک بار جذب آب و انبساط ساختار اولیه خود را از دست داده و مجددا در صورت عدم تماس با آب به حالت اولیه از نظر فیزیکی باز نخواهد گشت. این در حالی است که واتراستاپ های هیدروفیلی در صورت تکرار چندین باره این فرآیند مجدد ساختار فیزیکی اولیه خود را حفظ خواهند نمود.

توجه: لازم به ذکر است این اختلاف به هیچ وجه در عملکرد واتراستاپ های بنتونیتی اختلالی ایجاد نمی کند چرا که این واتراستاپ ها در عمل صرفا می بایست یک ترک جزئی را آب بندی نمایند که معمولا با حداقل عملکرد نیز این اتفاق می افتد.

نکات مربوط به واتر استاپ های منبسط شونده بنتونیتی و هیدروفیلی :

  • امکان نصب در جلوی شبکه آرماتور و ممانعت از ورود آب به درون بتن و تماس با میلگردها و در نتیجه خوردگی میلگردها به خصوص در سازه های فاضلابی.
  • این نوع واتراستاپ ها باید بر روی سطح نسبتا هموار با استفاده از چسب های سیلیکونی یا میخکوب فیکس شوند.
  • این نوع واتراستاپ باید زمانی نصب شوند که محل نصب خشک و باراندگی صورت نگیرد.
  • این نوع واتراستاپ با توجه به نوع عملکرد صرفا برای درزهای اجرایی مناسب می باشند.
  • یکی از منحصر به فرد ترین محل های کاربرد این واتراستاپ ها دور لوله ها و قطعات فلزی و پلی اتیلن وارده به بتن در استخر ها ، مخازن و سازه های بتنی می باشد.

 واتراستاپ درزبند پایه قیری

واتراستاپ درزبند پایه قیری

 کاربرد اصلی این نوع واتراستاپ ها در بتن های پیش ساخته می باشد. این نوع واتراستاپ ها بر پایه بیتومن بوده و برای آب بندی درزهای اجرایی و انبساطی در سازه های بتنی پیش ساخته مانند منهول ها و استخر های پیش ساخته کاربرد دارد. از جمله کاربرد های دیگر این واتراستاپ برای درب های بتنی کانال های انتقال آب و تاسیسات می باشد.

این واتراستاپ ابعاد دو سانتمتر در یک سانتیمتر می باشد و در مرکز عرضی دیوار در سازه های بتنی پیش ساخته ، بین دو قطعه نصب می گردد. لازم به ذکر است درز اجرایی بین دو قطعه پیش ساخته از جمله محل هایی است که به علت نشت آب کاربرد سازه های بتنی پیش ساخته را در مکان هایی که تراز آب زیر زمینی بالا می باشد مانند مناطق جنوبی ایران مشکل می سازد.

این واتراستاپ های دارای مقاومت شیمیایی بالایی بوده و الاستسیته بالایی داشته که می تواند پاسخ گوی نیازهای سازه های بتنی پیش ساخته باشند.

واتراستاپ سطحی بتن بر پایه کامپوزیت

همانطور که از نام این واتراستاپ مشخص است ، این واتراستاپ بیشتر در زمانی که واتراستاپ در حین اجرا فراموش شده ، به علت مشکلات اجرایی واتراستاپ های نصب شده در عرض دیوار دچار اختلال آب بندی شده اند ، و یا به عنوان یک آیتم پشتیبانی کننده آب بندی به خصوص در درزهای انبساطی ، کاربرد دارد. البته این سیستم در برخی کشورها و سازه ها به عنوان تنها سیستم آب بند نیز کاربرد دارد.

نکات اجرای واتر استاپ سطحی بتن بر پایه کامپوزیت

  •  این نوع واتراستاپ در عرض های ۲۰ و ۲۵ سانتیمتر تولید و مصرف می گردد.
  • این واتراستاپ با استفاده از چسب یا بتونه های اپوکسی بر روی درزها نصب می گردد.
  • سطح زیر چسب اپوکسی باید تمیز و فاقد بتن ضعیف باشد. در صورت عدم یکنواختی و کرمو بودن سطح کار برای حداکثر چسبندگی ، ترمیم گردد.
  • محل اعمال نصب در زمان اجرا باید خشک باشد.
  • این سیستم برای درزهای اجرایی و انبساطی قابلیت استفاده دارد.
  • مقاومت کششی بالا و تحمل تنش ها و جابجایی ها شدید در صورت اجرا صحیح.
  • از جمله مشکلات این سیستم می توان به امکان آسیب دیدگی به علت سطحی بودن و نیز هزینه بالای آن که صرفا توجیح استفاده به عنوان تکمیل و ترمیم کننده سیستم آب بندی کاربرد دارد.

واتراستاپ تزریقی

این سیستم واتراستاپ که هم اکنون در بسیاری از کشورهای پیشرو به کار گرفته می شود برای درزهای اجرایی مناسب می باشد. در این سیستم پس از بتن ریزی اولیه ، لوله های پلاستیکی مخصوص که در بدنه خود دارای سوراخ های یک طرفه می باشند در طول درز نصب می گردد.

پس از بتن ریزی و کسب مقاومت بتن ، با استفاده از پمپ های ویژه ، تحت فشار رزین در لوله های پیش نصب شده تزریق می گردد. این رزین که بر پایه پلی یورتان می باشد تحت فشار از سوراخ های موجود در بدنه شلنگ تزریق خارج شده و با حرکت در عرض دیوار کل ترک را پر کرده و مانع نفوذ آب و مایعات از ترک می گردد.

 نکات اجرایی ، محدودیت ها و مزایای سیستم واتر استاپ های تزریقی

  • از مزایای اصلی این سیستم آب بندی کامل درز و جلوگیری از هر گونه ورود آب و مایعات و به تلع خوردگی و کاهش دوام سازه بتنی می باشد.
  • از مشکلات اصلی این سیستم باید به تخصصی بودن و نیاز به تجهیزات خاص اشاره کرد.
  • قبل از به کارگیری این سیتم باید از عملکرد مناسب شلنگ تزریق اطمینان حاصل کرد.
  • در صورت کنترل های اولیه این سیتم دارای بیشترین راندمان می باشد.
  • دوام بالا و مقاومت شیمیایی خوب از جمله سایر مزایای این سیستم می باشد.

نتیجه گیری:

آنچه مسلم است هر یک از انواع واتراستاپ های دارای محاسن و معایبی است که در انتخاب روش توسط کارشناسان و متخصصین باید مد نظر قرار بگیرد.

باید مد نظر قرار گیرد که سیستم های سنتی دارای معایبی می باشند که لازم و ضروری است برای اتقاء کیفیت به سوی روش های نوین حرکت نماییم. هر چند که هنوز در برخی موارد کماکان سیستم های قدیمی تر دارای کیفیت لازم می باشند و در سطح دنیا هنوز به کارگرفته می شوند.

به نظر می رسد کماکان بیشترین مشکل رو به روی مصرف کنندگان ، روش اجرای غیر استاندارد و بی کیفیت در واتراستاپ های پی وی سی ، و بعضا کیفیت نامطلوب واتراستاپ های موجود می باشد. از این رو حرکت به سوی استفاده از واتراستاپ های به روز تر مانند واتراستاپ های منبسط شونده و یا تزریقی می تواند گزینه مناسبی برای افزایش سطح آب بندی سازه های بتنی باشد.

سوالات متداول واتراستاپ

در این قسمت از مقاله مورد نظر به سوالاتی که عموما در مورد واتراستاپ پرسیده می‌شود خواهیم پرداخت.

چه تفاوتی میان واتر استاپ تخت و حفره دار است؟

به طور کلی از واتر استاپ حفره دار برای درزهای انبساطی و از واتر استاپ تخت برای درزهای اجرایی و استفاده می شود.

در آب بندی استخر ها کدام نوع از واتر استاپ قابل استفاده است؟

بهترین انتخاب واتر استاپ پی وی سی است.

آیا با گذشت زمان ممکنه است واتر استاپ ها از داخل دچار مشکل و خرابی شوند؟

خیر.

درباره ی help-admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.